Kërkesa të reja për makinat nga viti 2026. Butonat fizikë bëhen të domosdoshëm.

Një vit i ri ka nisur dhe bashkë me të vijnë edhe ndryshime të rëndësishme, sidomos në industrinë e automobilëve.

Nga viti 2026 do të hyjnë në fuqi kërkesa të reja për makinat, të paktën për ato që synojnë të marrin vlerësimin më të lartë të sigurisë. Ndryshimet lidhen drejtpërdrejt me mënyrën se si shoferët kontrollojnë funksionet kryesore të makinës.

Rregulla të reja për sigurinë

Në makinat moderne është bërë shumë e zakonshme që funksione të rëndësishme të kontrollohen përmes ekraneve me prekje. Kjo ka sjellë kritika të shumta, veçanërisht për arsye sigurie.

Për këtë arsye, organizata europiane e sigurisë rrugore Euro NCAP ka vendosur rregulla më të rrepta. Nga viti 2026, makinat që duan të marrin vlerësimin maksimal prej pesë yjesh duhet të plotësojnë kërkesa të reja, raporton revista Vi Bilägare.

Sipas këtyre rregullave, disa funksione duhet të kontrollohen patjetër me butona ose komandë fizike, dhe jo vetëm përmes ekranit me prekje.

Pa ndalim, por me kushte të qarta

Nuk bëhet fjalë për ndalim të ekraneve digjitale në makina. Ndryshimi lidhet vetëm me mënyrën e vlerësimit të sigurisë.

Megjithatë, nëse një makinë dëshiron të marrë pesë yje sigurie nga Euro NCAP, funksionet më të rëndësishme duhet të kenë butona fizikë.

Këto funksione konsiderohen “kritike për kohën”, pra funksione që duhen përdorur shpejt gjatë drejtimit. Si shembull, sinjalizuesit (blinkersat) dhe fshirëset e xhamit të përparmë duhet të kontrollohen me leva ose butona fizikë.

Kërkesat nuk janë të njëjta për çdo funksion, por ndryshojnë në varësi të rëndësisë së tyre për sigurinë.

Ekranet shpërqendrojnë shoferin

Ekranet në makina janë diskutuar prej vitesh dhe organizata suedeze M Sverige është ndër ato që kanë kërkuar që përdorimi i tyre të analizohet më seriozisht.

Sipas tyre, ekranet me prekje marrin shumë vëmendje nga shoferi dhe ndikojnë negativisht në sigurinë rrugore. Ata theksojnë se nevojiten më shumë studime për të kuptuar plotësisht pasojat.

Jacob Sidenvall nga M Sverige ka deklaruar më herët se ekranet digjitale në makina janë një shpërqendrim i qartë.

Ai shpjegon se rregullimi i funksioneve përmes ekranit kërkon më shumë kohë dhe vëmendje sesa përdorimi i një butoni ose rrotulle fizike. Sipas tij, kjo ndodh sepse mjedisi digjital është më pak i parashikueshëm, ndërsa butonat fizikë janë gjithmonë në të njëjtin vend.

Sidenvall shton se shoferët shpesh detyrohen të largojnë shikimin nga rruga për të parë nëse po prekin vendin e duhur në ekran.

“Ky është një shpërqendrim në disa hapa: fillimisht shoferi kthen shikimin nga ekrani, pastaj lëviz dorën duke ndjekur shikimin dhe në fund duhet të kontrollojë përsëri vizualisht nëse ka bërë rregullimin e saktë”, shpjegon ai.

Sipas ekspertëve të sigurisë, pikërisht kjo është arsyeja pse butonat fizikë po rikthehen si një kërkesë e rëndësishme për makinat e së ardhmes.