Suedia miraton ligjin e ri për paratë cash. Hyn në fuqi më 1 korrik 2026

Parlamenti suedez ka miratuar një ligj të ri për përdorimin e parave cash, i cili do të fillojë të zbatohet nga 1 korriku 2026. Ligji u votua më 27 maj dhe synon të garantojë që qytetarët të kenë ende mundësi të paguajnë me para në dorë në një kohë kur Suedia po bëhet gjithnjë e më shumë një shoqëri pa cash.

Sipas ligjit të ri, supermarketet dhe farmacitë do të jenë të detyruara të pranojnë pagesa me para cash në pikat fizike të shitjes që kanë arkë me personel. Përjashtime do të ketë vetëm në raste të caktuara.

Ligji parashikon gjithashtu që bankat të ofrojnë në të gjithë vendin mundësi të sigurta dhe të mjaftueshme për depozitimin e parave cash nga qytetarët. Për bizneset duhet të ketë shërbime të përshtatshme për depozitimin e arkës ditore dhe për sigurimin e kusurit.

Suedia po bëhet gjithnjë e më pak përdoruese e cash-it

Në vitet e fundit, përdorimi i pagesave digjitale në Suedi është rritur shumë. Sot, 9 nga 10 blerje bëhen me kartë bankare, Swish ose kuleta digjitale. Shumë dyqane, kafene dhe biznese kanë ndaluar pranimin e parave cash.

Për këtë arsye, qeveria dhe shumë ekspertë kanë ngritur shqetësimin se njerëzit po mbeten pa alternativa pagese, sidomos në raste krizash teknologjike ose sulmesh kibernetike.

Si shembull është përmendur lufta në Ukrainë pas pushtimit rus, ku në fillim të konfliktit paratë cash u bënë shumë të rëndësishme për qytetarët. Po ashtu, edhe në Suedi u pa rëndësia e tyre kur sistemi i marketeve Coop u bllokua dhe pagesat elektronike nuk funksionuan.

Qeveria suedeze ka theksuar gjithashtu se shumë persona të moshuar ose qytetarë që nuk përdorin teknologjinë digjitale po përjashtohen gjithnjë e më shumë nga shërbimet dhe pagesat e përditshme.

Çfarë përfshin ligji i ri?

Ligji i ri parashikon:

• Supermarketet dhe farmacitë duhet të pranojnë pagesa me cash në dyqanet fizike me arkë të personelit.
• Bankat duhet të ofrojnë vende të mjaftueshme për depozitimin e parave cash në të gjithë Suedinë.
• Bizneset duhet të kenë mundësi për të depozituar arkën ditore dhe për të marrë kusur.
• Ligji hyn në fuqi më 1 korrik 2026.

Kritika ndaj ligjit

Megjithatë, ligji ka marrë kritika nga disa parti dhe ekspertë. Kritikët thonë se ndryshimet mund të kenë pak efekt praktik, pasi shumica e supermarketeve dhe farmacive edhe sot pranojnë para cash.

Disa parti politike kishin kërkuar që detyrimi për pranimin e cash-it të zgjerohej edhe në shërbime publike dhe institucione shtetërore, si:

• qendrat shëndetësore,
• dentistët,
• aplikimet për pasaportë,
• shërbime të tjera publike.

Deputetja socialdemokrate Ingela Nylund Watz reagoi në parlament duke thënë:

“E kuptoj që shumë parti mbetën të zhgënjyera. Në fund doli vetëm një hap shumë i vogël.”

Qeveria do të hetojë zgjerimin e ligjit

Pas propozimit të Komisionit të Financave që pagesat cash të pranohen edhe në shërbimet publike, qeveria suedeze njoftoi se çështja do të shqyrtohet më tej përmes një hetimi të ri.

Çfarë konsiderohen shërbime publike?

Shërbimet publike përfshijnë institucionet shtetërore dhe komunale, si:

• shëndetësia,
• shkollat,
• policia,
• gjykatat,
• shërbimet sociale,
• transporti publik në disa raste,
• regjistrimi civil te Skatteverket,
• aplikimet për pasaportë te Policia suedeze.

Burimi: Riksdagen/Nyheter24