Rregulla të reja për VAB në Suedi, çfarë duhet të dinë prindërit?

Muaji tetor shënon rritjen e rasteve të ftohjeve dhe të kërkesave për kompensimin VAB në Suedi. Nga viti 2026, prindërit duhet të kenë parasysh afatin e ri prej 30 ditësh për aplikim, mundësitë e reja për kompensim gjatë takimeve me shkollën dhe kopshtin, si dhe rregullat për raportin mjekësor.

Me fillimin e vjeshtës dhe rikthimin e fëmijëve në çerdhe, kopshte dhe shkolla pas pushimeve verore, shtohen rastet e ftohjeve dhe sëmundjeve të ndryshme. Si pasojë, shumë prindër detyrohen të qëndrojnë në shtëpi për t’u kujdesur për fëmijët e tyre.

Në Suedi, muaji tetor njihet edhe me emrin popullor “Hostober“, një lojë fjalësh që lidhet me kollën dhe muajin tetor. Kjo periudhë shënon rritjen e parë të madhe të aplikimeve për kompensimin VAB, që u jepet prindërve kur mungojnë në punë për t’u kujdesur për fëmijët e sëmurë.

Për familjet me fëmijë të vegjël në rajonin e Skåne-s, kjo periudhë mund të sjellë vështirësi në organizimin e përditshëm dhe në financat familjare. Përveç kësaj, gjatë vitit 2026 kanë hyrë në fuqi ndryshime në rregullat e kompensimit, të cilat prindërit duhet t’i njohin për të mos humbur të drejtën e përfitimit.

Rreth 90 mijë aplikime për VAB çdo javë gjatë tetorit

Sipas statistikave të Agjencisë Suedeze të Sigurimeve Shoqërore (Försäkringskassan), gjatë muajit tetor paraqiten rreth 90 mijë aplikime për VAB çdo javë.

Rritja lidhet me përhapjen e viruseve në çerdhe, kopshte dhe shkolla, ku fëmijët rikthehen pas pushimeve verore dhe kalojnë më shumë kohë së bashku.

Numri i kërkesave për kompensim rritet gradualisht gjatë vjeshtës dhe arrin një kulm të parë në tetor. Gjatë pushimeve shkollore të vjeshtës, aplikimet ulen përkohësisht, por më pas rriten përsëri në fund të vjeshtës.

Megjithatë, tetori nuk është muaji me numrin më të madh të rasteve të VAB gjatë vitit. Kulmi më i lartë vazhdon të regjistrohet në shkurt.

Fredrika Järnehall Box, drejtuese e sektorit për fëmijët dhe familjen në Försäkringskassan, thekson se tetori është periudha kur ftohjet e vjeshtës fillojnë të ndihen më shumë në jetën e familjeve. Ajo u kujton prindërve se gjatë vitit 2026 kanë ndryshuar edhe disa rregulla të rëndësishme për përfitimin VAB.

Afati për aplikim ulet nga 90 në 30 ditë

Një nga ndryshimet më të rëndësishme për prindërit ka hyrë në fuqi më 1 prill 2026.

Sipas rregullit të ri, prindërit kanë vetëm 30 ditë kohë për të paraqitur kërkesën për kompensim VAB, duke e llogaritur afatin nga dita e parë që kanë qëndruar në shtëpi për t’u kujdesur për fëmijën.

Më parë, afati për aplikim ishte 90 ditë.

Kjo do të thotë se prindërit duhet të tregojnë më shumë kujdes dhe të mos e shtyjnë paraqitjen e kërkesës. Nëse kalojnë 30 ditët pa bërë aplikimin, ata rrezikojnë ta humbasin të drejtën për kompensim.

Për këtë arsye, këshillohet që aplikimi të bëhet sa më shpejt, mundësisht menjëherë pasi të jetë e qartë se prindi do të mungojë në punë për t’u kujdesur për fëmijën.

Kompensim edhe për takimet me shkollën dhe kopshtin

Një tjetër ndryshim ka hyrë në fuqi më 1 janar 2026. Nga kjo datë, prindërit mund të kërkojnë kompensim edhe në tri situata të tjera që lidhen me kujdesin dhe mbështetjen e fëmijëve.

Ndër rastet e përfshira janë takimet me shkollën ose kopshtin që lidhen me sëmundjen apo aftësinë e kufizuar të fëmijës.

Këtu mund të përfshihen takimet për organizimin e mbështetjes së veçantë, bisedat për zhvillimin e fëmijës dhe takimet ku prindërit bashkëpunojnë me shkollën, kopshtin ose profesionistë të tjerë për të diskutuar nevojat e fëmijës.

Ky ndryshim u jep mundësi prindërve të kërkojnë kompensim edhe në rrethana të caktuara kur duhet të marrin pjesë në takime të rëndësishme për shëndetin, zhvillimin ose mbështetjen e fëmijës.

Megjithatë, prindërit duhet të kontrollojnë paraprakisht kushtet që duhen plotësuar dhe dokumentet që mund të kërkohen për të përfituar pagesën.

Kur kërkohet raporti mjekësor?

Aplikimi për VAB mund të kryhet përmes shërbimeve digjitale të Försäkringskassan, të cilat e bëjnë procedurën më të lehtë për prindërit.

Një tjetër rregull që duhet pasur parasysh lidhet me kohëzgjatjen e sëmundjes së fëmijës.

Nëse fëmija është i sëmurë për më shumë se shtatë ditë, kërkohet raport mjekësor nga dita e tetë. Prandaj, prindërit duhet të informohen për dokumentet e nevojshme dhe të sigurohen që t’i paraqesin ato sipas kërkesave të institucionit.

Tetori sjell më shumë sëmundje, por edhe rregulla të reja

Rritja e ftohjeve gjatë tetorit është një dukuri e zakonshme në Suedi, sidomos pas rikthimit të fëmijëve në institucionet arsimore. Për shumë familje, kjo nënkupton më shumë ditë mungese në punë dhe nevojë për të aplikuar për kompensimin VAB.

Për vitin 2026, ndryshimet kryesore që duhet të mbajnë mend prindërit janë afati prej 30 ditësh për aplikim, mundësitë e reja për kompensim gjatë disa takimeve me shkollën dhe kopshtin, si dhe kërkesa për raport mjekësor nga dita e tetë e sëmundjes.

Për të shmangur humbjen e kompensimit dhe problemet me dokumentacionin, prindërit këshillohen të aplikojnë në kohë, të komunikojnë me punëdhënësit dhe institucionet arsimore dhe të kontrollojnë rregullat zyrtare të Försäkringskassan.

Shënim: Para publikimit, datat, afatet dhe kushtet e përmendura duhet të verifikohen në burimin zyrtar të Försäkringskassan, në mënyrë që informacioni për prindërit të jetë i saktë dhe i përditësuar.

Burimi: Skaneplus

Link: https://skaneplus.se/hostober-2026-nya-vab-regler-for-skanska-foraldrar/