Çmimi i energjisë elektrike dhe tarifat e reja: Ja si pritet të jetë viti i energjitik 2026

Ndërsa viti 2025 po i afrohet fundit, po bëhet më e qartë se ka qenë një vit i qetë për çmimet e energjisë elektrike, por me shumë ndryshime të rëndësishme që po zhvillohen në prapaskenë dhe që do të ndikojnë edhe në vitin 2026.

Gjatë vitit 2025, çmimet e energjisë elektrike në jug të Suedisë kanë qenë pothuajse katër herë më të larta se në veri. Megjithatë, kur viti shihet në tërësi, çmimet kanë qenë në nivele që kompania Fortum i cilëson si normale.

Në veri të Suedisë, çmimi mesatar i energjisë ka qenë rreth 20 öre për kilovat-orë. Në zonën e energjisë 3, çmimi ka qenë rreth 50 öre për kilovat-orë, ndërsa në zonën e energjisë 4 rreth 70 öre për kilovat-orë.

Sipas ekspertëve, disa faktorë kanë ndihmuar në mbajtjen e çmimeve të ulëta. Moti ka qenë i butë, rezervuarët e hidrocentraleve kanë qenë të mbushur mirë me ujë dhe prodhimi nga centralet bërthamore ka qenë i qëndrueshëm.

“Shumë gjëra tregojnë se viti 2026 do të ketë një zhvillim të ngjashëm me vitin 2025, për sa kohë që energjia bërthamore funksionon siç duhet dhe kushtet e motit janë normale”, thotë Patrik Södersten, ekspert i çmimeve të energjisë në Fortum, në një njoftim për shtyp.

Edhe kompania Göteborg Energi parashikon një vit të qëndrueshëm për energjinë elektrike në vitin 2026.

“Ne besojmë se viti 2026, në përgjithësi, do t’i ngjajë vitit 2025”, thotë Martin Johnsson, shef i departamentit të tregtisë në Göteborg Energi.

Ai shton se vlerësimi i tyre është që çmimet do të qëndrojnë në një nivel relativisht të qëndrueshëm, pa rritje të mëdha dhe pa rënie të forta. Sipas Göteborg Energi, furnizimi i mirë me hidroenergji, çmimet më të ulëta të gazit dhe zgjerimi i vazhdueshëm i energjisë së erës dhe diellit do të ndihmojnë në mbajtjen e çmimeve nën kontroll.

Edhe kompania e energjisë Bixia pret një vit relativisht të qetë në vitin 2026. Sipas parashikimeve të saj, çmimi mesatar i sistemit pritet të jetë rreth 50 öre për kilovat-orë. Ky çmim është pak më i lartë se në vitin 2025, por ende konsiderohet i ulët. Në të njëjtën kohë, Bixia parashikon që dallimet mes çmimeve në veri dhe në jug të Suedisë do të zvogëlohen.

“Fakti që moti parashikohet të jetë shumë i butë këtë dimër krijon kushte për çmime të qëndrueshme dhe të ulëta të energjisë elektrike”, thotë Johan Sigvardsson, analist i çmimeve të energjisë në Bixia.

Megjithatë, viti 2025 ishte edhe një vit rekord për luhatjet e çmimeve. Në zonën e energjisë 3 u regjistruan mbi 300 orë me çmime negative të energjisë elektrike. Çmimi më i lartë gjatë vitit arriti në 5,70 korona për kilovat-orë, ndërsa çmimi më i ulët ishte minus 104 öre për kilovat-orë.

Sipas Fortum, gjithçka tregon se çmimet do të vazhdojnë të jenë shumë të paqëndrueshme edhe gjatë vitit 2026.

“Sa më shumë orë me çmime negative të kemi, aq më pak interesante do të bëhen investimet në prodhim të ri të energjisë. Në vend të kësaj, fokusi do të zhvendoset drejt ruajtjes së energjisë, për shembull në bateri, si nga prodhuesit ashtu edhe nga konsumatorët”, thotë Patrik Södersten.

Gjatë vitit 2025, disa kompani të rrjetit elektrik kanë filluar të aplikojnë edhe të ashtuquajturën tarifë të fuqisë, e njohur edhe si tarifë e efektit. Kjo tarifë pritet të prekë edhe më shumë konsumatorë gjatë vitit 2026.

Tarifa e fuqisë ka për qëllim që familjet të shpërndajnë përdorimin e energjisë gjatë gjithë ditës. Ajo mund të ndikojë negativisht te familjet që përdorin shumë energji në të njëjtën kohë, edhe nëse konsumi i tyre total është i ulët.

“Gjatë vitit të ardhshëm, gjithnjë e më shumë konsumatorë do të përballen me tarifën e fuqisë. Më së voni deri në vitin 2027, të gjitha kompanitë e rrjetit elektrik duhet ta kenë futur këtë tarifë. Mënyra se si llogaritet ajo ndryshon nga një kompani te tjetra, prandaj është e rëndësishme që secili të informohet për rregullat që vlejnë për të”, thotë Patrik Södersten.

Ndryshime të rëndësishme kanë ndodhur edhe në mënyrën se si tregtohet energjia elektrike. Në tetor, Suedia, së bashku me 26 vende të tjera evropiane, kaloi nga çmimi për orë në çmimin për çdo 15 minuta në bursën e energjisë. Qëllimi i këtij ndryshimi është që prodhimi dhe konsumi i energjisë të përputhen më saktë dhe të zvogëlohen luhatjet e shpejta të çmimeve.

Për konsumatorët që kishin kontrata me çmim për orë, kjo do të thotë se kontratat e tyre u kthyen automatikisht në kontrata me çmim për çdo 15 minuta. Kjo u jep atyre më shumë informacion për mënyrën se si e përdorin energjinë dhe më shumë mundësi për ta përshtatur konsumin sipas çmimit.

Sipas Fortum, ky zhvillim do të vazhdojë edhe gjatë vitit 2026, pasi gjithnjë e më shumë konsumatorë po zgjedhin kontrata plotësisht të ndryshueshme dhe po ofrohen më shumë shërbime që ndihmojnë familjet të automatizojnë dhe optimizojnë përdorimin e energjisë elektrike.

Një tjetër faktor që mund të ndikojë në çmimet e energjisë gjatë vitit 2026 është linja e re elektrike Aurora Line. Kjo është një lidhje e re mes veriut të Suedisë dhe Finlandës, e cila hyri në funksion në muajin nëntor. Sipas Göteborg Energi, kjo linjë mund të ndikojë në rrjedhën e energjisë në të gjithë sistemin nordik dhe, si pasojë, edhe në çmimet mes zonave të ndryshme.

“Ende nuk dihet saktësisht se çfarë ndikimi do të ketë Aurora Line, por në përgjithësi vlen rregulli se sa më shumë kapacitet transmetimi të kemi, aq më pak ekstreme do të jenë dallimet e çmimeve me kalimin e kohës. Megjithatë, çmimet mes veriut dhe jugut nuk do të barazohen kurrë plotësisht”, thotë Martin Johnsson nga Göteborg Energi.

Burimi: Dagensps

Link: https://www.dagensps.se/privatekonomi/elpris-och-nya-avgifter-sa-blir-elaret-2026/