Debat në Riksdag mbi lejet e përhershme të qëndrimit (Debati i plotë në shqip)

Migrationsminister Johan Forssell (M)

Zonja kryetare! Tony Haddou më ka pyetur nëse unë mendoj se është në përputhje me të drejtën suedeze, të drejtën e BE-së dhe parimet e së drejtës administrative të shfuqizohen retroaktivisht lejet e përhershme të qëndrimit që janë dhënë tashmë. Haddou më ka pyetur gjithashtu se cila është analiza ligjore që qëndron pas vlerësimit të qeverisë se kjo është e mundur pa shkelur parimet e shtetit ligjor dhe si unë synoj të siguroj që grupet veçanërisht të cenueshme, si të moshuarit, personat me aftësi të kufizuara ose fëmijët, të mos përfundojnë në një situatë pasigurie ose të humbasin të drejtën për të qëndruar në Suedi. Ai gjithashtu më ka pyetur si është marrë parasysh parimi i Konventës për të Drejtat e Fëmijës që fëmija të ketë prioritet dhe cilat masa do të ndërmarrë qeveria për të shmangur që mijëra persona që kanë jetuar gjatë në Suedi të përfundojnë në një situatë pasigurie, si pasojë e shfuqizimit të lejeve të përhershme.

Dua që në fillim të theksoj se propozimet dhe vlerësimet që përmenden në interpelacion janë paraqitur nga Miniminivåutredningen në raportin përfundimtar Ändring av permanent uppehållstillstånd för vissa utlänningar (SOU 2025:99), i cili iu dorëzua qeverisë në fund të shtatorit. Qeveria ende nuk ka marrë vendim për propozimet e këtij komisioni, të cilat aktualisht janë në proces konsultimi deri më 19 dhjetor 2025.

Në raport komisioni propozon një ligj të ri që do të parashikojë se lejet e përhershme të qëndrimit, si rregull i përgjithshëm, do të shfuqizohen dhe zëvendësohen me leje të përkohshme, nëse ka mundësi për këtë. Propozimi përfshin disa kategori personash, duke përfshirë refugjatët, ata që kanë nevojë për mbrojtje alternative, personat që kanë marrë leje për arsye të jashtëzakonshme dhe familjarët e tyre. Qëllimi është të inkurajohet më shumë që personat e prekur të bëhen qytetarë suedezë. Për këtë arsye, parashikohet një përjashtim: shfuqizimi nuk do të ndodhë për dikë që ka nisur një procedurë për shtetësi suedeze para se ligji i ri të hyjë në fuqi.

As e drejta e BE-së, as ligjet ndërkombëtare nuk kërkojnë që lejet e qëndrimit të jenë përhershme. Megjithatë, kur shqyrtohet ndryshimi i lejeve të dhëna, duhet të respektohen parimet e sigurisë juridike dhe të merren parasysh pasojat për personat e prekur. Komisioni vlerëson se propozimet janë në përputhje me detyrimet ndërkombëtare të Suedisë, Kushtetutën dhe Konventën për të Drejtat e Fëmijës. Ai gjithashtu vlerëson se nuk ka ndonjë ligj në fushën e migracionit që ndalon ndryshimin e lejeve të përhershme ekzistuese.

Për të shmangur pasojat e padrejta, komisioni propozon që një leje e përhershme të mos shfuqizohet nëse ka arsye të veçanta dhe nuk ka dyshim për meritat e personit që të ketë një leje të përhershme. Në rast se një leje e përhershme shfuqizohet, Migrationsverket duhet të shqyrtojë nëse personi mund të marrë një leje të përkohshme. Parashikohet që kjo të bëhet sipas ligjit aktual për të huajt, dhe leja e përkohshme mund të jepet edhe pa u larguar nga vendi, nëse plotësohen kushtet e tjera.

Siç u tha, qeveria ende nuk ka marrë vendim. Propozimet janë në remision dhe palët mund të japin mendimin e tyre. Më pas, ato do të analizohen nga Regeringskansliet.

Tony Haddou (V)

Zonja kryetare! Faleminderit ministër për përgjigjen!

Një leje e përhershme e qëndrimit nuk është thjesht një dokument ligjor. Ajo është një premtim: këtu përfundon arratisja juaj këtu jeni të sigurt dhe mund të ndërtoni jetën dhe të ardhmen tuaj. Tani qeveria dëshiron të heqë këtë siguri, dhe mijëra njerëz rrezikojnë të largohen nga Suedia. Njerëzit ndihen të pasigurt dhe të frikësuar për shkak të kësaj qeverie. Kjo është arsyeja pse kam thirrur ministrin në këtë debat.

Ky nuk është një propozim i zakonshëm. Qeveria dëshiron të heqë lejet e përhershme dhe të japë vetëm leje të përkohshme. Kjo është një ide e keqe dhe krijon vetëm pasiguri dhe frikë.

Por më e rëndësishmja është se qeveria dëshiron që lejet e përhershme që janë dhënë tashmë të kthehen në leje të përkohshme, dhe sipas vetë qeverisë kjo mund të prekë 98 000–180 000 persona, shumë prej tyre me qëndrim 10 vjet ose më shumë në Suedi.

Ky propozim ngre pyetje serioze për sigurinë juridike dhe respektimin e të drejtave themelore. Në të vërtetë, është e kundërshtueshme me parimet e shtetit ligjor kur qeveria dëshiron të tërheqë vendime që favorizojnë individët dhe t’i rishikojë ato në dëm të tyre. Ky është një akt arbitrar dhe i padrejtë. Parimet e shtetit ligjor në një demokraci ekzistojnë për të mbrojtur individët nga pushteti i shtetit. Kjo është saktësisht ajo që ministri nuk e ka adresuar në përgjigjen e tij.

Ministri thotë se qëllimi është të inkurajohen më shumë njerëzit të bëhen qytetarë suedezë, por kjo tregon një mungesë të thellë kuptimi të situatës reale të njerëzve që jetojnë këtu.

Unë kam njohur refugjatë gjithë jetën time dhe punuar me ta gjatë gjithë jetës sime. Nuk kam takuar kurrë ndonjë që ka leje të përhershme dhe nuk dëshiron të bëhet suedez. Problemi nuk është dëshira për shtetësi, problemi janë pengesat strukturore, si:

• dokumente identiteti,
• data lindjeje,
• vendet me administratë të shkatërruar.

Si do të përballojnë të moshuarit, të sëmurët dhe personat me aftësi të kufizuara këto kërkesa të reja? A do të dëbohen, edhe pse kanë bërë gjithçka siç duhet dhe kanë leje të përhershme për shumë vite? A do t’u merret e drejta për të qëndruar në Suedi?

Nëse qeveria dëshiron që këta njerëz të bëhen qytetarë, mund ta bëjë pa shfuqizuar lejet e përhershme. Në vend të kësaj, qeveria vendos të vendosë më shumë pengesa dhe kërkesa, duke rritur pasigurinë për njerëzit që tashmë janë integruar.

Ky propozim është një nga kufizimet më të rënda të integritetit individual dhe kërcënim direkt për sigurinë juridike. Nuk besoj se dikush ndjehet më i sigurt nga përgjigja e ministrit.

Nëse qëllimi është të rritet qytetaria, pse nuk bëhet në një mënyrë ligjore dhe e drejtë? Pse duhet të heqësh lejet e përhershme?

Ky fjalim u mbështet nga Samuel Gonzalez Westling, Malcolm Momodou Jallow dhe Karin Rågsjö (të gjithë nga V).

Johan Forssell (M)

Zonja kryetare! Faleminderit për interpelacionin.

Shumë nga pohimet e Tony Haddou nuk janë të sakta. Problemi më i vogël është të thuash se unë jam thirrur nga Haddou ne jemi në një debat interpelacioni. Problemi më i madh është se Haddou duket se nuk ka lexuar raportin që është bazë e propozimeve. Nëse do ta kishte lexuar, do të shihte se grupi që ka nevojë për shqyrtim të mëtejshëm është 15 000 persona, jo 98 000–180 000. Kur diskutojmë çështje kaq të rëndësishme, duhet të përdorim fakte të sakta dhe të qarta, jo të frikësojmë njerëzit.

Pyetjet që Haddou më bëri janë të pamundura për t’u përgjigjur tani, sepse propozimet janë ende në proces remisie. Qeveria nuk ka marrë vendim dhe nuk mund të japë përgjigje përfundimtare.

Ne kemi vendosur të ndryshojmë politikat e migracionit, dhe një pjesë e kësaj është të lëmë lejet e përhershme dhe të kalojmë tek leje të përkohshme. Kjo është e nevojshme sepse Suedia ka ende probleme të mëdha integrimi. Politika e mëparshme, pa kërkesa, e mbështetur nga Vänsterpartiet, ka çuar në probleme serioze si:

• Emigracion masiv i paorganizuar,
• shoqëri të ndara,
• papunësi dhe paaftësi për integrim.

Qeveria po punon për të vendosur kërkesa dhe rregulla të qarta, duke ndihmuar njerëzit të mësojnë suedisht, të gjejnë punë dhe të integrohen. Politika e Vänsterpartiet do të rikthente problemet e vitit 2015. Ne nuk do ta lejojmë këtë.

Tony Haddou (V)

Zonja kryetare! Nuk di nëse ministri mendon se është fiksim të mos përgjigjet fare. Pyeta pse duhet të hiqen lejet e përhershme, por ministri foli për politikën e emigracionit dhe tha se nuk e kam lexuar raportin. Raporti është shumë i qartë: preken 98 000–180 000 persona që jetojnë me pasiguri. Nuk mund ta minimizojmë seriozitetin e kësaj.

Lejet e përhershme janë siguri për ata që kanë ndërtuar jetën këtu. Këta janë familje normale, punëtorë, mjekë, edukatorë, shoferë, dhe tani rrezikojnë të humbasin të drejtën e tyre për të qëndruar. Fëmijët e tyre jetojnë me frikë dhe pasiguri.

Pse qeveria dëshiron të shkatërrojë jetën e tyre, ndërkohë që ata duan të bëhen qytetarë? Përse nuk hiqen pengesat për qytetësinë, në vend që të hiqet siguria e lejes së përhershme?

Ky propozim ndarë njerëzit në grupe dhe krijon pasiguri, me pasoja shumë të rënda humanitare.

Shkel Konventën për të Drejtat e Fëmijës, sepse fëmijët rrezikojnë zhvillimin e tyre, shëndetin mendor dhe integrimin. Qeveria nuk mund të thotë se kjo është për mirë të tyre.

Ky fjalim u mbështet nga Samuel Gonzalez Westling, Malcolm Momodou Jallow dhe Karin Rågsjö (të gjithë V).

Johan Forssell (M)

Zonja kryetare! Tony Haddou duket i pakënaqur për dy arsye: shqyrtimi i emigracionit dhe fakti që propozimet janë ende në remisie. Nuk mund të përgjigjem për pyetjet përfundimtare tani.

Ne ndryshojmë politikën për shkak të problemeve të integrimit dhe përvojës së vitit 2015, kur politika e Vänsterpartiet dështoi. Kjo krijoi puna të pakta, zonat e ndara dhe kosto të larta. Ne tani kërkojmë që njerëzit të mësojnë suedisht, të punojnë dhe të jenë pjesë e shoqërisë.

Vänsterpartiet dëshiron rikthimin e politikës pa kërkesa, që do të rrisë papunësinë, pasigurinë dhe barrën financiare. Ne nuk mund të lejojmë këtë.

Tony Haddou (V)

Zonja kryetare! Ministri nuk po përgjigjet në pyetjet e mia. Ai përdor politikë fajësimi ndaj emigrantëve për problemet e vendit. Kjo nuk e zgjidh papunësinë, krizat e strehimit dhe problemet e shkollës.

Para se të hyja në parlament sot, takova njerëz që i dhanë 66 406 firma kundër heqjes së lejeve të përhershme. Këta njerëz jetojnë me frikë dhe pasiguri. Fëmijët e tyre kanë të drejtë për siguri dhe të ardhme, një premtim që nuk duhet të thyhet.

Ky fjalim u mbështet nga Samuel Gonzalez Westling, Malcolm Momodou Jallow dhe Karin Rågsjö (të gjithë V).

Johan Forssell (M)

Zonja kryetare! Kam dhënë përgjigje disa herë. Nuk ka nevojë ta bëj përsëri.

Politika e Vänsterpartiet e vitit 2015 dështoi dhe krijoi kosto të mëdha për Suedinë. Krijoi pabujtësi, segregim dhe papunësi, dhe nuk lejon që ne të rikthehemi atje.

Ne nuk kemi problem me njerëzit që vijnë nga vende të tjera, por me politikën pa kërkesa. Ne duam që njerëzit të integrohen, të mësojnë suedisht, të punojnë dhe të marrin pjesë në shoqëri. Ky është një parim suedez dhe një vlerë që ka ndërtuar vendin tonë.

Burini: Rigsdagen.se

Debatin e plotë në suedisht klikoni në link ⬇️

https://www.riksdagen.se/sv/webb-tv/video/interpellationsdebatt/forslag-att-avskaffa-permanenta-uppehallstillstand_hd1061/?pos=484&autoplay=true