Dhjetëra mijëra persona rrezikojnë të humbin të drejtën për shtetësi suedeze

Në Suedi pritet një ndryshim i madh në ligjin për shtetësinë, i cili mund të prekë dhjetëra mijëra persona që jetojnë dhe punojnë në vend.

Sipas Patrik Henry Gallen , zëdhënës i Fair Transtition Sweden dhe këshilltar i lartë në Copenhagen Institute for Future Studies, Suedia nuk konkurron vetëm me paga dhe taksa, por edhe me rregulla të qëndrueshme, besim të lartë dhe një shtet të fortë ligjor ku njerëzit mund të mbështeten te ligji.

Partitë e marrëveshjes Tidö po punojnë me shpejtësi për të miratuar reformat para se të përfundojë mandati në shtator. Një nga ndryshimet më të mëdha është ashpërsimi i kushteve për marrjen e shtetësisë suedeze. Propozimi pritet të paraqitet së shpejti në parlament dhe synohet të hyjë në fuqi më 6 qershor, në Ditën Kombëtare të Suedisë.

Ligji i ri do të ndryshojë në mënyrë të thellë rregullat aktuale. Ajo që ka shkaktuar reagime është fakti se qeveria dëshiron ta zbatojë ligjin pa rregulla kalimtare, edhe pse ekspertët e saj kanë rekomanduar që të ketë të tilla.

Në praktikë, kjo mund të ketë pasoja të mëdha.

Të gjithë ata që kanë jetuar në Suedi për pesë, gjashtë ose shtatë vjet dhe kanë aplikuar sipas rregullit aktual prej pesë vitesh qëndrimi, rrezikojnë të mos i plotësojnë më kushtet nëse kërkesa rritet në tetë vjet. Nëse ligji i ri zbatohet edhe për ata që kanë dorëzuar tashmë aplikimin, ata mund të marrin refuzim, edhe pse kanë ndjekur rregullat në fuqi dhe në disa raste kanë pritur për vite të tëra përgjigje nga Migrationsverket.

Edhe personat që kanë jetuar në Suedi për tetë vjet ose më shumë, madje edhe për dekada, mund të përballen me refuzim për shkak të kërkesave të reja për njohjen e gjuhës dhe të shoqërisë. Këto kërkesa mund të jenë të arsyeshme, por problemi është se nuk ka ende teste kombëtare të gatshme dhe të sigurta juridikisht. Kjo do të thotë se persona që nuk kanë dokumente formale nga SFI ose Komvux mund të refuzohen, edhe nëse flasin rrjedhshëm suedisht, punojnë, paguajnë taksa dhe janë aktivë në shoqëri.

Pra, ligji i ri mund të prekë si ata që nuk kanë arritur ende tetë vite qëndrimi, ashtu edhe ata që kanë jetuar pjesën më të madhe të jetës së tyre në Suedi, por nuk kanë dokumentet e kërkuara.

Për më shumë se 100 vjet, ndryshimet e mëdha në ligjin për shtetësinë kanë pasur rregulla kalimtare për të garantuar sigurinë juridike. Parimi është i thjeshtë: kush ndjek ligjin duhet të dijë çfarë pasoja ka. Ndryshimi i rregullave në mënyrë prapavepruese, sidomos për çështje që janë në shqyrtim, bie ndesh me parimet themelore të së drejtës suedeze dhe ndërkombëtare.

Ministri i Migracionit, Johan Forssell, ka paraqitur dy arsye pse nuk duhet të ketë rregulla kalimtare. Sipas tij, reforma duhet të ketë efekt të menjëhershëm. Por kritikët thonë se një ligj hyn në fuqi kur zbatohet, dhe pyetja është si do të ndikojë te njerëzit që tashmë i plotësojnë kushtet aktuale dhe kanë respektuar rregullat që nga viti 2001.

Argumenti i dytë lidhet me sigurinë kombëtare. Qeveria thotë se Säkerhetspolisen mbështet rregulla më të ashpra dhe zbatim të shpejtë. Megjithatë, theksohet se Migrationsverket dhe Säpo tashmë bashkëpunojnë për të ndaluar aplikimet që paraqesin rrezik sigurie dhe se kontrollet e sigurisë bëhen edhe sot.

Po ashtu, nëse miratohet ndryshimi i propozuar në Kushtetutë, në disa raste mund të bëhet e mundur edhe heqja e shtetësisë. Për këtë arsye, argumenti për nevojë urgjente për shkak të sigurisë shihet si i ekzagjeruar.

Sipas autorit, rreziqet e këtij vendimi janë më të mëdha se përfitimet. Gjykatat e emigracionit, që tashmë kanë mijëra çështje, mund të përballen me një valë të re ankesash. Kjo do t’i kushtojë shumë shtetit dhe taksapaguesve. Gjithashtu, mesazhi që i dërgohet botës është se në Suedi rregullat mund të ndryshohen edhe për ata që i kanë respektuar ato.

Për një vend që varet nga fuqia punëtore e huaj, investimet dhe ekspertiza ndërkombëtare, kjo mund të jetë e rrezikshme.

Zgjidhja e propozuar është që parlamenti të vendosë që aplikimet e dorëzuara para 6 qershorit të shqyrtohen sipas rregullave që ishin në fuqi në momentin e aplikimit. Kjo do të mbronte sigurinë juridike dhe do të shmangte kosto të mëdha ligjore, si brenda vendit ashtu edhe në gjykatat ndërkombëtare në Strasburg, Bruksel dhe Luksemburg.

Dita Kombëtare e Suedisë këtë vit mund të jetë një moment për të mbrojtur parimet e sigurisë juridike, parashikueshmërisë dhe barazisë para ligjit  ose një shenjë e një drejtimi tjetër për vendin. Vendimi tani është në dorën e parlamentit.

Burimi:Sydsvenskan

Link: https://www.sydsvenskan.se/opinion/snart-kan-tiotusentals-laglydiga-personer-nekas-svenskt-medborgarskap/