Emigracion: Johan Forssell hap derën për ndryshimin e ligjeve: “Është e paarsyeshme që njerëzit të dëbohen për formalitete”

Persona me punë të përhershme në profesione ku Suedia ka mungesë punëtorësh po detyrohen të largohen nga vendi për të aplikuar sërish për leje qëndrimi. Tani Moderatët hapin mundësinë për ndryshimin e ligjit. Ministri i Migracionit, Johan Forssell, pranon se në disa raste rregullat janë shumë të ngurta.

Një hetim i gazetës Dagens Arbete tregon se gjatë vitit të fundit 260 persona që punonin në profesione ku ka mungesë fuqie punëtore janë dëbuar nga Suedia. Kjo është mesatarisht rreth pesë persona në javë.

Shumë prej tyre kishin punë të rregullt dhe të përhershme, por për shkak të ndryshimeve në situatën e tyre personale, rregullave të emigracionit ose gabimeve administrative, ata janë detyruar të largohen nga Suedia dhe të aplikojnë përsëri për leje qëndrimi.

Tani qeveria, përmes Moderatëve, hap mundësinë për të ndryshuar disa prej këtyre rregullave.

“Mendoj se shumë njerëz mendojnë se kjo është e paarsyeshme, thotë ministri i Migracionit”, Johan Forssell (M).

Mund të ndryshojë rregulli për aplikimet nga Suedia

Sipas Forssell, Moderatët janë të gatshëm të rishikojnë rregullin që në shumë raste i detyron njerëzit të largohen nga Suedia përpara se të aplikojnë për një lloj të ri lejeje qëndrimi.

“ Ne, si Moderatë, jemi të hapur për të rishikuar rregullin kryesor për situatat në të cilat një person mund të aplikojë për një leje të re qëndrimi nga brenda Suedisë. Kjo mund të jetë, për shembull, një leje pune ose leje qëndrimi për studime”, shkruan Forssell në një email drejtuar Dagens Arbete.

Ai shpjegon se rregulli për largimin nga Suedia është krijuar për të zvogëluar rrezikun që njerëzit të qëndrojnë në vend pa leje.

Por, sipas tij, në disa raste rregulli nuk është i arsyeshëm.

“Në të njëjtën kohë, mendoj se shumë njerëz mendojnë se është e paarsyeshme që një person që tashmë jeton në Suedi dhe që punon ose studion në mënyrë të ligjshme, duhet të largohet nga vendi vetëm për të aplikuar për një leje të re”.

260 persona janë dëbuar

Në hetimin e Dagens Arbete, arsyeja më e zakonshme për dëbimin e 260 personave ishte se situata e tyre e jetës ose situata në vendin e tyre të origjinës kishte ndryshuar.

Në disa raste, personi ishte divorcuar nga partneri përmes të cilit kishte marrë lejen e qëndrimit. Në raste të tjera, personi nuk konsiderohej më se kishte nevojë për mbrojtje në vendin e tij.

Edhe nëse këta persona kishin një punë të përhershme në një profesion ku kishte mungesë punëtorësh dhe kishin pagë dhe kushte pune që plotësonin kërkesat, ata përsëri duhej të largoheshin nga Suedia për të bërë një aplikim të ri.

Mekaniku kishte punë, shtëpi dhe patentë, por u dëbua

Një tjetër arsye e zakonshme në rastet e hetuara ishte mënyra se si punëdhënësi kishte shpallur vendin e punës.

Dagens Arbete ka folur me një mekanik automjetesh që kishte ndërtuar jetën e tij në Suedi. Ai kishte marrë patentë shoferi, kishte blerë shtëpi dhe kishte një punë të përhershme.

Punëdhënësi e përshkruante atë si një person që “i kishte të gjitha” dhe si një punëtor me aftësi që ishin pothuajse të pamundura për t’u gjetur.

Megjithatë, pas pesë vitesh në Suedi, mekaniku u dëbua sepse vendi i punës ku ishte punësuar nuk ishte shpallur në mënyrën e kërkuar nga ligji.

Forssell: “Rregullat janë shumë të ngurta”

Kur pyetet nëse rregullat janë shumë të ndërlikuara, Forssell përgjigjet:

“ Po. Ajo që përshkruani këtu është një shembull i një rregulloreje tepër të ngurtë”.

Kërkesa për shpalljen e vendeve të punës vjen nga një direktivë e BE-së e vitit 2008.

Forssell kujton se edhe më parë ka pasur raste kur njerëzit kanë marrë refuzim për arsye që duken teknike. Për shembull, dikush kishte aplikuar për një vend pune përmes LinkedIn-it, ose vendi i punës nuk ishte shpallur për një periudhë mjaftueshëm të gjatë.

“Kjo është e paarsyeshme. Personat që përpiqen dhe duan të bëjnë gjithçka siç duhet nuk duhet të dëbohen për shkak të formaliteteve teknike dhe rregullave të vjetruara”, thotë Forssell.

Moderaterna dëshiron tani të rishikojë edhe kërkesën për shpalljen e vendeve të punës.

Sipas Forssell, kjo do të ndihmonte kompanitë të gjenin punëtorë, por gjithashtu do të mbronte njerëzit nga pasojat e burokracisë së panevojshme.

“Kjo ka të bëjë si me lehtësimin e rekrutimit për kompanitë, ashtu edhe me faktin që njerëzit të mos përfundojnë në një situatë të vështirë për shkak të burokracisë së panevojshme”.

Ligjet që kanë çuar në dëbime

Lejet e përhershme u bënë gjithnjë e më të vështira

Deri në vitin 2016, shumica e lejeve të qëndrimit në Suedi ishin të përhershme.

Pas vitit 2016, kërkesat për marrjen e lejes së përhershme të qëndrimit u bënë gjithnjë e më të rrepta.

Që nga mesi i vitit 2026, si rregull i përgjithshëm, nuk jepen më leje të përhershme qëndrimi në Suedi.

Kjo do të thotë se shumë persona duhet t’i rinovojnë lejet e tyre dhe në këtë proces duhet të përballen me kërkesat e reja dhe më të rrepta të ligjit.

Ndryshon lloji i lejes së qëndrimit? Duhet të largohesh

Nëse një person ka marrë fillimisht leje qëndrimi për shkak të lidhjes me partnerin dhe më vonë dëshiron një lloj tjetër lejeje, në shumë raste duhet të largohet fillimisht nga Suedia.

Kjo mund të ndodhë, për shembull, nëse personi divorcohet ose partneri vdes.

Rregulli vlen edhe nëse personi ka një punë të përhershme në një profesion ku ka mungesë punëtorësh.

U hoq mundësia për “spårbyte”

Më parë, një azilkërkues që kishte marrë refuzim për azilin mund të kalonte nga procedura e azilit në një leje pune. Kjo njihej si “spårbyte”, ose ndryshim i rrugës.

Në vitin 2025 kjo mundësi u hoq.

Heqja e saj prek edhe personat që më parë kishin kaluar nga azili në leje pune dhe tani duan të rinovojnë lejen e tyre të punës.

Qeveria më vonë pranoi se heqja e kësaj mundësie kishte sjellë “pasoja të paarsyeshme”.

Në mars, qeveria vendosi që disa prej këtyre rasteve të pezulloheshin derisa të kryhej një hetim.

Megjithatë, deri tani një hetim i tillë ende nuk ka përfunduar.

U bënë më të rrepta rregullat për “arsyet e dhembshurisë”

Deri në fund të vitit 2023 ekzistonte një mundësi që një person të mund të qëndronte në Suedi për shkak të një përshtatjeje shumë të fortë me jetën në vend, nëse kjo shoqërohej edhe me ndonjë rrethanë tjetër të rëndë dhe të veçantë.

Kjo njihej si “arsye veçanërisht të dhembshura”.

Sot kërkohen rrethana “jashtëzakonisht të dhembshura”.

Në praktikë, mundësia që një person i rritur të marrë leje qëndrimi vetëm për shkak të përshtatjes me jetën në Suedi është pothuajse zero.

Kërkesa më të larta për pagat

Edhe kërkesat për pagën e punëtorëve të huaj janë rritur ndjeshëm.

Para vitit 2023, një person me leje pune duhej të kishte një pagë bruto prej të paktën 13 000 korona në muaj.

Që nga vjeshta e vitit 2023, kërkesat janë bërë shumë më të larta.

Që nga mesi i vitit 2026, rregulli kryesor është që paga duhet të jetë të paktën 90 për qind e pagës mediane në Suedi.

Për 27 profesione ku ka mungesë punëtorësh, kërkesa është më e ulët: 75% e pagës mediane.

Përveç pagës, ekziston edhe një kërkesë tjetër: vendi i punës duhet të jetë shpallur në mënyrë të tillë që qytetarët e BE-së të kenë mundësi të aplikojnë dhe të kenë përparësi.

Edhe gabimi i punëdhënësit mund të çojë në dëbim

Nëse një person punësohet në një profesion ku ka mungesë punëtorësh, por Migrationsverket më vonë zbulon se punëdhënësi ka bërë gabime, punëtori mund të humbasë lejen dhe të dëbohet.

Kjo mund të ndodhë, për shembull, nëse punëdhënësi nuk ka paguar taksat siç duhet, nuk e ka shpallur vendin e punës në mënyrën e kërkuar ose për arsye të tjera nuk konsiderohet një punëdhënës serioz.

Pra, edhe nëse punëtori vetë nuk ka bërë ndonjë gabim, ai mund të preket nga gabimet e punëdhënësit.

Forssell beson se mund të ketë bashkëpunim edhe me SD

Një nga partitë që nuk mbështet lehtësimin e kërkesave për shpalljen e vendeve të punës dhe as mundësinë për të aplikuar për leje të re qëndrimi nga brenda Suedisë është Sverigedemokraterna (SD).

Megjithatë, Johan Forssell thotë se Moderatët do të vazhdojnë të punojnë për ndryshimet që i konsiderojnë të nevojshme, edhe nëse në të ardhmen do të vazhdojnë bashkëpunimin me SD.

“Gjatë këtij mandati kemi arritur marrëveshje me të gjitha partitë që bashkëpunojnë me qeverinë, përfshirë SD-në, për çështje të ngjashme”, shkruan Forssell.

Ai përmend si shembull propozimin që personat me leje pune të mos kenë nevojë të aplikojnë për një leje të re kur ndryshojnë punëdhënës.

Ai përmend gjithashtu çështjet që lidhen me studiuesit dhe doktorantët.

“Ne duam një politikë emigracioni restriktive, e cila është e arsyeshme dhe”…

Kritika nga bizneset për kërkesat e pagave

Një tjetër arsye pse disa nga punëtorët në hetimin e Dagens Arbete kanë marrë vendim për dëbim është se paga ose kushtet e tyre të punës nuk plotësojnë kërkesat e reja.

Organizatat e biznesit dhe të sektorëve të ndryshëm kanë kritikuar ashpër rritjen e kërkesave për paga gjatë viteve të fundit.

Svenskt Näringsliv deklaroi në përgjigjen e saj ndaj propozimit për pagën në nivelin 90% të pagës mediane se nuk duhet të jetë detyrë e autoriteteve shtetërore të përcaktojnë se sa e madhe është kërkesa për punëtorë në tregun e punës.

Organizata e sektorit të turizmit dhe hotelerisë Visita i tha Dagens Arbete se disa prej profesioneve të sektorit të tyre kanë paga dukshëm më të ulëta se paga mediane.

Sipas Visita, është problematike që pagat e përcaktuara në marrëveshjet kolektive të punës të mos jenë më të mjaftueshme për të përmbushur kërkesat e emigracionit.

Edhe Teknikföretagen paralajmëron se kërkesa e re mund të dëmtojë drejtpërdrejt kapacitetin prodhues dhe konkurrueshmërinë e Suedisë.

Forssell: Duam që të papunët në Suedi të marrin vendet e lira

Johan Forssell mbron rritjen e kërkesës për paga.

Sipas tij, një nga qëllimet është që njerëzit që janë aktualisht të papunë në Suedi të kenë më shumë mundësi të marrin vendet e lira të punës.

“Ne kemi gjithashtu një përgjegjësi ndaj tyre dhe familjeve të tyre, që t’i përfshijmë në atë komunitet që shpesh vjen përmes një pune”, shkruan Forssell.

Ai thotë se ndryshimet kanë pasur gjithashtu për qëllim luftimin e mashtrimeve dhe abuzimeve në tregun e punës.

Sipas tij, ka pasur raste ku njerëz kanë ardhur në Suedi dhe janë detyruar të punojnë në kushte shumë të këqija.

“Këtë nuk mund ta injorojmë”, thotë ai.

27 profesione do të kenë kërkesë më të ulët për pagën

Qeveria ka hartuar një listë me 27 profesione ku ka mungesë punëtorësh. Për këto profesione do të zbatohet kërkesa më e ulët prej 75% të pagës mediane, në vend të 90%.

Forssell thotë se përjashtimi do të përfshijë edhe disa grupe të tjera.

Në këtë grup bëjnë pjesë:

• studentët që sapo kanë përfunduar studimet;
• disa profesione që kërkojnë licencë në sektorin e shëndetësisë dhe kujdesit social;
• punonjës në disa kompani të teknologjisë;
• punonjës në kompani të caktuara të sektorit lifescience;
• ukrainasit me leje qëndrimi sipas Direktivës së Mbrojtjes së Përkohshme, të cilët duan të aplikojnë për leje pune.

Sipas Forssell, këto ndryshime synojnë të krijojnë një sistem më të arsyeshëm, ku Suedia të ketë një politikë të kontrolluar emigracioni, por ku njerëzit që punojnë, studiojnë dhe kontribuojnë në shoqëri të mos rrezikojnë të dëbohen për shkak të gabimeve administrative ose rregullave tepër të ngurta.

Burimi:DA

Link: https://da.se/2026/09/forssell-m-oppnar-for-att-andra-lagen/