Finlanda ndalon pirjen e duhanit në banesat me qira, Suedia ende pa një ligj të tillë

Nga 1 tetori 2026, në Finlandë kanë hyrë në fuqi rregulla të reja që ndalojnë pirjen e duhanit në banesat me qira, në ballkone dhe në hapësirat private të jashtme. Ndalimi vlen edhe për vizitorët dhe cigaret elektronike. Në Suedi, për momentin, nuk ka një ndalim të përgjithshëm të këtij lloji, megjithëse disa politikanë kanë kërkuar rregulla më të rrepta.

Numri i personave që pinë cigare në Suedi po ulet nga viti në vit. Sipas Agjencisë Suedeze të Shëndetit Publik, në vitin 2024, pesë për qind e popullsisë së moshës 16 deri në 84 vjeç deklaruan se pinin duhan çdo ditë. Gjashtë për qind të tjerë thanë se pinin duhan herë pas here.

Megjithatë, pirja e duhanit vazhdon të jetë një shkak i zakonshëm i konflikteve mes fqinjëve. Një nga problemet më të shpeshta ndodh kur tymi i cigareve nga ballkoni i një banese hyn brenda apartamentit të fqinjit. Për t’i dhënë fund këtij problemi, Finlanda ka vendosur rregulla të reja që kufizojnë pirjen e duhanit në banesat me qira.

Ku lejohet pirja e duhanit në Suedi?

Në Suedi, pirja e duhanit është prej kohësh e ndaluar në disa vende publike. Ndalimi përfshin, ndër të tjera, tarracat e lokaleve dhe restoranteve, këndet e lojërave ku ka qasje për publikun, si dhe disa hapësira të lidhura me transportin publik.

Por kur bëhet fjalë për shtëpinë, rregullat janë të ndryshme.

Sipas Shoqatës Suedeze të Qiramarrësve (Hyresgästföreningen), në Suedi nuk ka një ligj të përgjithshëm që ndalon pirjen e duhanit brenda banesës ose në ballkonin e saj. Megjithatë, banorët duhet të tregojnë kujdes dhe të respektojnë fqinjët, në mënyrë që tymi të mos u shkaktojë shqetësime të tjerëve.

Pronarët e banesave me qira mund të vendosin gjithashtu rregulla të veçanta për banesat ku nuk lejohet duhani. Megjithatë, mundësitë për të zbatuar dhe për të siguruar respektimin e këtyre ndalimeve mund të jenë të kufizuara.

Finlanda vendos ndalim të ri nga 1 tetori

Më 1 tetor 2026, në Finlandë hynë në fuqi rregulla të reja për pirjen e duhanit në banesat me qira.

Sipas Ministrisë Finlandeze të Drejtësisë, rregulli i përgjithshëm tani është se pirja e duhanit nuk lejohet në banesat me qira. Ndalimi përfshin si ambientet e brendshme të banesës, ashtu edhe ballkonet dhe hapësirat private të jashtme që i përkasin asaj.

Personat që dëshirojnë të pinë duhan duhet të marrin më parë lejen e pronarit të banesës. Kjo leje mund të jepet vetëm nëse nuk ka rregulla të tjera që e ndalojnë pirjen e duhanit në atë banesë.

Një detaj i rëndësishëm është se rregullat e reja zbatohen edhe për kontratat e qirasë që janë nënshkruar përpara hyrjes në fuqi të ndalimit. Përjashtim bëjnë rastet kur pirja e duhanit është lejuar shprehimisht në kontratë.

Ndalimi vlen edhe për mysafirët dhe cigaret elektronike

Rregullat e reja nuk prekin vetëm personin që ka nënshkruar kontratën e qirasë. Sipas Autoritetit Finlandez të Konkurrencës dhe Mbrojtjes së Konsumatorit, ndalimi vlen edhe për vizitorët dhe mysafirët që qëndrojnë në banesë.

Gjithashtu, ndalimi përfshin edhe cigaret elektronike.

Personat që pinë duhan në kundërshtim me rregullat mund të detyrohen të paguajnë dëmshpërblim nëse shkaktojnë dëme në banesë.

Kur zbatohet ndalimi i pirjes së duhanit, era e duhanit dhe njollat apo ndryshimi i ngjyrës së sipërfaqeve nuk konsiderohen konsumim normal i banesës. Kjo do të thotë se dëmet e shkaktuara nga tymi mund të sjellin përgjegjësi financiare për personin që i ka shkaktuar.

Edhe në Suedi janë kërkuar rregulla më të rrepta

Debati për ndalimin e pirjes së duhanit në ndërtesat e banimit është zhvilluar edhe në Suedi. Disa politikanë kanë kërkuar ndryshime ligjore për të mbrojtur banorët nga tymi i cigareve që vjen nga banesat fqinje.

Në vjeshtën e vitit 2024, deputetet socialdemokrate Anna Wallentheim dhe Linnéa Wickman paraqitën në parlament një mocion për forcimin e ligjit suedez për duhanin.

Në mocionin e tyre, ato propozuan që pirja e duhanit të ndalohej në ballkonet dhe hapësirat e jashtme të ndërtesave me disa banesa.

Ato kërkuan gjithashtu rregulla më të qarta ligjore, të cilat do t’u mundësonin pronarëve të banesave me qira dhe shoqatave të bashkëpronësisë të ndalonin pirjen e duhanit edhe brenda apartamenteve.

Megjithatë, parlamenti suedez e rrëzoi këtë propozim.

Çështja u rikthye në diskutim në vitin 2025

Në vjeshtën e vitit 2025, çështja e ndalimit të pirjes së duhanit u rikthye përsëri në diskutim.

Deputetja socialdemokrate Anna Wallentheim propozoi që të bëhej një hetim për të shqyrtuar mundësinë e krijimit të një baze më të qartë ligjore. Qëllimi ishte që shoqatat e bashkëpronësisë të kishin mundësi më të mëdha për të vendosur ndalime të pirjes së duhanit në ndërtesat e tyre. Edhe ky propozim u rrëzua nga parlamenti.

Në tetor të vitit 2025, edhe Cecilia Rönn nga partia Liberale paraqiti një mocion për pirjen e duhanit në ndërtesat e banimit.

Ajo kërkoi që të shqyrtohej mundësia që shoqatat e bashkëpronësisë të vendosnin vetë ndalime për pirjen e duhanit, përmes statuteve ose rregulloreve të brendshme.

Ky propozim ndryshon nga ideja e vendosjes së një ndalimi të përgjithshëm për të gjithë vendin. Në vend që të kishte një rregull të vetëm kombëtar, çdo shoqatë e bashkëpronësisë do të kishte më shumë mundësi të vendoste vetë nëse do të ndalonte pirjen e duhanit në ndërtesën e saj.

Edhe mocioni i Cecilia Rönn u rrëzua nga parlamenti suedez.

A do ta ndjekë Suedia shembullin e Finlandës?

Për momentin, Suedia nuk ka miratuar një ndalim të përgjithshëm të pirjes së duhanit në banesat me qira ose në ballkone, të ngjashëm me atë që hyri në fuqi në Finlandë më 1 tetor 2026.

Megjithëse disa deputetë kanë kërkuar ndryshime në ligj dhe më shumë mundësi për pronarët e banesave dhe shoqatat e bashkëpronësisë që të vendosin kufizime, propozimet e paraqitura deri tani janë rrëzuar nga parlamenti.

Kjo do të thotë se, aktualisht, në Suedi nuk ka një ndalim të përgjithshëm të këtij lloji. Mundësia e vendosjes së rregullave më të rrepta në të ardhmen mbetet një çështje që mund të diskutohet, por nuk ka një ndalim të miratuar që të jetë i barabartë me atë finlandez.

Burimi: Nyheter24

Link: https://nyheter24.se/nyheter/utrikes/1522931-fran-1-oktober-rokforbud-for-finnar-sa-paverkas-svenskar?utm_term=Autofeed&utm_medium=EB-Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwdGRleAVEjuVleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBWZkaWQWUQptVZSv5P3tWM4uIcRv2ioyi51DuHNydGMGYXBwX2lkCjY2Mjg1NjgzNzkAAR74Wp3htRUM5qZyFu71YCl4Z66H6w9B_DZSc_bfAgGpgZCPQOMLcQwMlRaF8A_aem_zBCu7Ayn5K3E24iOZTJc9A#Echobox=1792417723