Finlanda ndër vendet më të shtrenjta në BE, ja sa kushton jeta e përditshme

Finlanda ka një nivel më të lartë çmimesh se mesatarja e Bashkimit Evropian. Sipas të dhënave të Eurostat, çmimet e konsumit në Finlandë janë rreth 21% më të larta se mesatarja e BE-së.

Eurostat krahason çmimet e mallrave dhe shërbimeve në çdo vend me mesataren e Bashkimit Evropian, duke përfshirë kategori të ndryshme si ushqimet, energjinë, shërbimet shëndetësore, transportin, kulturën dhe shpenzimet e tjera të përditshme.

Sa kushtojnë ushqimet në Finlandë krahasuar me BE-në?

Një nga pyetjet që ngrihet shpesh është se sa më të shtrenjta janë ushqimet dhe pijet joalkoolike në Finlandë krahasuar me vendet e tjera të BE-së.

Sipas të dhënave, çmimet e ushqimeve në Finlandë janë rreth 8% mbi mesataren e BE-së.

Megjithatë, shumë njerëz mendojnë se Finlanda është vendi më i shtrenjtë për ushqime, por kjo nuk është e vërtetë. Disa vende të tjera të BE-së kanë çmime ushqimore shumë më të larta.

“Shpenzimet për ushqime janë mbi mesataren e BE-së, por ne nuk jemi aspak vendi më i shtrenjtë, nëse dikush ka menduar kështu. Kjo mund të jetë një surprizë për shumë njerëz”, thotë ekonomisti Roger Wessman.

Danimarka më e shtrenjta, Bullgaria më e lira

Në Evropë ka dallime të mëdha në nivelin e çmimeve.

Danimarka ka nivelin më të lartë të çmimeve ndër vendet e BE-së. Çmimet atje janë mbi 40% më të larta se mesatarja e BE-së.

Në anën tjetër, Bullgaria ka nivelin më të ulët të çmimeve. Aty çmimet janë 38% më të ulëta se mesatarja e BE-së.

Finlanda dallohet veçanërisht në disa kategori, si:

• alkooli dhe duhani,
• kujdesi shëndetësor,
• rekreacioni, sporti dhe kultura.

Pagat dhe taksat ndikojnë në çmime

Ekonomisti Roger Wessman shpjegon se ka dy arsye kryesore pse niveli i çmimeve në Finlandë është mbi mesataren e BE-së.

Arsyeja e parë është se të ardhurat e familjeve dhe pagat në Finlandë janë më të larta se mesatarja e Bashkimit Evropian.

Arsyeja e dytë lidhet me nivelin e lartë të taksave. Një shembull i qartë është çmimi i lartë i alkoolit, ku taksat ndikojnë drejtpërdrejt në çmimin që paguan konsumatori.

Në krahasimin e Eurostat, çmimet përfshijnë edhe taksat dhe shërbimet publike që financohen përmes taksave të qytetarëve.

Kujdesi shëndetësor i shtrenjtë për pacientët

Krahasimi i kostove të kujdesit shëndetësor mes vendeve është më i vështirë, sepse sistemet shëndetësore ndryshojnë shumë nga një vend në tjetrin.

Edhe brenda të njëjtit shtet, tarifat mund të jenë të ndryshme për persona të ndryshëm. Personat me të ardhura më të ulëta mund të paguajnë tarifa më të vogla për shërbimet shëndetësore.

Roger Wessman e krahason këtë me blerjen e ushqimeve: në një dyqan, çmimi i një produkti është i njëjtë për të gjithë.

Por në kujdesin shëndetësor, pagesa nuk është gjithmonë e njëjtë për çdo pacient.

Në Finlandë, pacientët paguajnë tarifa edhe në kujdesin shëndetësor publik, për shembull tarifa për vizitat në klinikat ambulatore.

“Kur e krahasojmë me pjesën tjetër të Evropës, nuk mund të themi se kujdesi shëndetësor është veçanërisht i lirë për pacientët”, thotë Wessman.

Energjia elektrike është më e lirë

Një nga gjërat që finlandezët e paguajnë më lirë është energjia elektrike.

Çmimi i energjisë elektrike në Finlandë është nën mesataren e BE-së, ndryshe nga disa kategori të tjera ku vendi është më i shtrenjtë.

Çmimet janë rritur më ngadalë në Finlandë

Çmimet e konsumit në Finlandë janë rritur më ngadalë krahasuar me shumë vende të tjera të BE-së.

Sipas Roger Wessman, një arsye lidhet me ndryshimet në të ardhura mes vendeve.

Në shtetet më të varfra, si disa vende të Baltikut, të ardhurat janë rritur me shpejtësi dhe standardi i jetesës po afrohet me mesataren e BE-së.

Rritja e shpejtë e pagave në këto vende ka sjellë edhe rritje më të shpejtë të çmimeve.

Si bëhet krahasimi i çmimeve?

Për të krahasuar vendet e Bashkimit Evropian përdoret një indeks i nivelit të çmimeve nga Eurostat.

Ky indeks bazohet në çmimet, përfshirë taksat, të mijëra produkteve dhe shërbimeve të ndryshme.

Produktet dhe shërbimet ndahen në kategori të ndryshme për të treguar se ku një vend është më i shtrenjtë ose më i lirë.

Indeksi është një mesatare për të gjitha vendet e BE-së dhe nuk merr parasysh ndryshimet në nivelin e të ardhurave mes qytetarëve.

Në krahasim janë përfshirë edhe Norvegjia, Islanda dhe Zvicra, edhe pse ato nuk janë vende të BE-së dhe nuk ndikojnë në mesataren e Bashkimit Evropian.

Të dhënat janë nga viti 2025.

Burimi: Eurostat/Yle

Link:https://yle.fi/a/7-10100820