“Karensavdraget (zbritja e ditës së parë të sëmundjes) duhet të hiqet”

Suedia është i vetmi vend në vendet nordike ku një person i sëmurë duhet të paguajë një lloj ndëshkimi financiar. Kjo ndodh për shkak të sistemit të quajtur karensavdraget, që do të thotë se punëtori humbet para ditën e parë të sëmundjes.

Sipas sindikatës IF Metall, një punëtor i çelikut dhe metalit humbet deri në 325 000 korona suedeze gjatë gjithë jetës së punës për shkak të karensavdraget.

Kur IF Metall thotë se heqja e karensavdraget është një çështje drejtësie, shpesh përballet me komente tallëse si:

“Është ndoshta drejtësi mes atyre që shkojnë në punë dhe atyre që janë shumë dembelë për të punuar”.

Sipas sindikatës, ky është një qëndrim përçmues ndaj shumë njerëzve në Suedi. E vërteta, sipas tyre, është se pas pandemisë është krijuar një padrejtësi e re: diferenca mes atyre që mund të punojnë nga shtëpia kur janë pak të sëmurë dhe atyre që duhet të shkojnë fizikisht në vendin e punës.

Me rritjen e punës nga shtëpia në disa profesione, karensavdraget ka filluar të funksionojë si një ndëshkim për njerëz të zakonshëm si punëtorët e industrisë, shitësit e dyqaneve, punëtorët e ndërtimit dhe personeli i çerdheve. Këta janë njerëzit që bëjnë që shoqëria të funksionojë çdo ditë.

Kur këta punëtorë sëmuren dhe qëndrojnë në shtëpi për të mos infektuar të tjerët, ata humbasin para. Ndërkohë, shumë punonjës të tjerë mund të vazhdojnë të punojnë nga shtëpia pa humbur asnjë të ardhur.

Dhe sipas IF Metall, nuk bëhet fjalë për shuma të vogla, sidomos kur llogariten gjatë gjithë jetës së punës.

Një punëtor çeliku dhe metali me pagë mujore 35 000 korona, që ka katër ditë karensë në vit, humbet 5 103 korona në vit. Gjatë 45 viteve pune, kjo përkthehet në 233 000 korona të humbura vetëm nga paga.

Karensavdraget ndikon edhe në pension. I njëjti punëtor humbet rreth 92 000 korona në pensionin shtetëror dhe pensionin shtesë sipas marrëveshjeve kolektive.

Në total, humbja e të ardhurave gjatë jetës arrin në 325 000 korona.

Për një punëtor lavanderie, shifrat janë më të ulëta, por ende të mëdha. Ai humbet 186 000 korona në paga dhe 65 000 korona në pension, gjithsej 251 000 korona gjatë jetës së punës.

Pagat e punëtorëve të lavanderive janë më të ulëta dhe për këtë arsye edhe shumat e humbura janë më të vogla. Por për njerëzit me paga të ulëta, karensavdraget godet më fort që në fillim, sepse çdo humbje parash ndihet më shumë.

Sipas IF Metall, padrejtësi të tilla nuk duhet të jenë pjesë e sistemit suedez të mirëqenies. Askush që sëmuret nuk duhet të detyrohet të zgjedhë mes shëndetit dhe ekonomisë, apo të ndëshkohet financiarisht kur bën gjënë e duhur: qëndron në shtëpi për të mos përhapur sëmundjen.

Sipas sindikatës, ekziston një mit se sistemi i sigurimeve shëndetësore do të shembet nëse hiqet karensavdraget. Por përvoja gjatë pandemisë tregoi të kundërtën. Atëherë karensavdraget u hoq përkohësisht. Njerëzit qëndruan në shtëpi kur ishin të sëmurë, përhapja e infeksioneve u ul dhe sistemi funksionoi normalisht.

Kjo tregon se një sistem më i drejtë është i mundur. Megjithatë, Suedia vazhdon të jetë i vetmi vend nordik ku i sëmuri paguan një lloj ndëshkimi financiar.

Prandaj, IF Metall thotë se gjatë fushatës zgjedhore do të përsërisë vazhdimisht mesazhin e saj: karensavdraget duhet të hiqet.

Sindikatës i vjen mirë që Socialdemokratët kanë mbështetur këtë kërkesë. Ndërkohë, partitë që ende hezitojnë ose janë kundër, duhet të japin përgjigje: pse ata që mund të punojnë nga divani kur janë të sëmurë kursejnë qindra mijëra korona gjatë jetës, ndërsa ata që duhet të shkojnë fizikisht në punë humbasin po aq?

IF Metall thekson se duhet t’i jepet fund idesë se heqja e karensavdraget është për njerëzit dembelë. Sipas tyre, kjo reformë është një çështje drejtësie për punëtorët që mbajnë në këmbë prodhimin dhe mirëqenien e Suedisë.

Karensavdraget duhet të hiqet. Nuk është vetëm çështje drejtësie, por edhe çështje respekti.

Marie Nilsson, kryetare e IF Metall

Tomas With, nënkryetar i IF Metall

Fakte: IF Metall

IF Metall është një sindikatë me pak më shumë se 300 000 anëtarë.

Ajo përfaqëson punëtorë në shumë sektorë të industrisë suedeze, përfshirë industrinë e plastikës, farmaceutike, materialeve të ndërtimit, çelikut, kimisë dhe industrisë mekanike. Anëtarët punojnë në miniera, fabrika qelqi dhe kompani të mëdha si Volvo, Scania dhe SSAB.

Burimi: SVD

Link: https://www.svd.se/a/gkaeR1/svenskt-naringsliv-om-karensavdraget-gor-oss-inte-till-europas-sjukaste-land-igen