Keni qenë shtatzënë gjatë viteve 2015–2025? Mund të përfitoni kompensim, edhe nëse kanë kaluar vite

Gratë që gjatë shtatzënisë janë detyruar të ndërpresin punën për shkak të rreziqeve në vendin e punës mund të kenë të drejtë të marrin kompensim financiar edhe për vitet e kaluara. E drejta për të kërkuar pagesë mund të përfshijë periudhën nga 20 gushti 2015 deri më 19 gusht 2025. Për disa gra parashikohet edhe një pagesë shtesë prej 5 000 koronash suedeze.

Bëhet fjalë për punonjëse që gjatë shtatzënisë nuk kanë mundur të vazhdojnë punën, sepse kushtet në vendin e punës përbënin rrezik për shëndetin e tyre ose për fëmijën që prisnin.

Në rastet kur punëdhënësi nuk kishte mundësi të largonte rrezikun ose t’i caktonte punonjëses detyra të tjera, gruaja shtatzënë mund të ndalohej të vazhdonte punën. Në këto raste, ajo merrte kompensim për shtatzëninë (graviditetspenning) nga Agjencia Suedeze e Sigurimeve Shoqërore (Försäkringskassan).

Megjithatë, kjo pagesë shpesh ishte më e ulët se paga e zakonshme që punonjësja do të kishte marrë nëse do të vazhdonte të punonte.

Tani, pas një vendimi të Gjykatës së Punës në Suedi (Arbetsdomstolen), situata ka ndryshuar. Dy mësuese shtatzëna, të cilave u ishte ndaluar puna gjatë pandemisë për shkak të rreziqeve në vendin e punës, fituan të drejtën për të marrë kompensim edhe për pagën që kishin humbur.

Kush ka të drejtë të kërkojë kompensim?

Vendimi i gjykatës ka sjellë një marrëveshje mes Shoqatës së Komunave dhe Rajoneve të Suedisë (SKR), organizatës Sobona dhe disa organizatave sindikale për pagesën e kompensimeve edhe për periudhat e kaluara.

Marrëveshja mund të përfshijë gratë që kanë punuar në komuna, rajone dhe institucione të tjera komunale, të cilave u është ndaluar puna gjatë shtatzënisë për shkak të rreziqeve në ambientin e punës.

Periudha për të cilën mund të kërkohet kompensim retroaktiv është nga 20 gushti 2015 deri më 19 gusht 2025.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme edhe për gratë që ndërkohë kanë ndryshuar vendin e punës ose nuk punojnë më te punëdhënësi i mëparshëm. Edhe ato mund të kenë të drejtë të kërkojnë kompensim për periudhën kur kanë qenë shtatzëna dhe u është ndaluar puna.

Sa para mund të merrni?

Shuma e kompensimit nuk është e njëjtë për të gjitha gratë. Ajo llogaritet në bazë të diferencës mes pagesës së shtatzënisë që gruaja ka marrë nga Försäkringskassan dhe pagës së plotë që do të kishte marrë nëse do të vazhdonte të punonte.

Sipas SKR-së, pas vendimit të gjykatës, punëdhënësit në sektorin publik duhet të paguajnë këtë diferencë kur një gruaje shtatzënë i ndalohet puna për shkak të rreziqeve në ambientin e punës.

Shuma që mund të përfitoni varet nga paga që kishit në atë kohë dhe nga numri i ditëve ose muajve që keni qëndruar larg punës.

Se për çfarë shume mund të bëhet fjalë, tregon edhe rasti i një prej mësueseve që fitoi gjyqin. Sipas vendimit të Gjykatës së Punës, ajo kishte humbur 46 722 korona në të ardhura gjatë periudhës kur nuk ishte lejuar të punonte.

Disa gra mund të përfitojnë edhe 5 000 korona shtesë

Përveç kompensimit për pagën e humbur, disa gra mund të marrin edhe një pagesë të veçantë prej 5 000 koronash.

Sipas sindikatës Akavia, marrëveshja parashikon që personat që përfshihen në këtë skemë dhe të cilëve u është ndaluar puna gjatë periudhës nga 1 prilli 2020 deri më 19 gusht 2025 mund të përfitojnë edhe këtë shumë shtesë, si pagesë të vetme.

Kjo do të thotë se kompensimi mund të jetë edhe më i lartë, në varësi të pagës dhe kohëzgjatjes së periudhës kur gruaja nuk ka mundur të punojë.

Gjithashtu, është e rëndësishme të theksohet se kjo e drejtë nuk lidhet vetëm me gratë që kanë punuar në sektorin e shëndetësisë. Vendimi që nisi gjithë procesin kishte të bënte me dy mësuese shtatzëna. Prandaj, edhe gratë që kanë punuar në profesione të tjera në sektorin e komunave dhe rajoneve mund të kenë të drejtë të kërkojnë kompensim.

Kujdes: Nuk mjafton vetëm fakti që keni marrë pagesë për shtatzëninë

Edhe pse shumë gra kanë marrë kompensim për shtatzëninë nga Försäkringskassan, kjo nuk do të thotë se të gjitha kanë automatikisht të drejtë për pagesën shtesë nga punëdhënësi.

Kushti kryesor është që punëdhënësi t’ju ketë ndaluar të punoni për shkak të rreziqeve në vendin e punës dhe të mos ketë pasur mundësi t’ju ofrojë një detyrë tjetër.

Rreziqe të tilla mund të jenë, për shembull, ekspozimi ndaj sëmundjeve ngjitëse ose rreziku për t’u përballur me kërcënime dhe dhunë gjatë punës.

Nga ana tjetër, gratë që kanë marrë kompensim për shtatzëninë vetëm sepse puna e tyre ishte fizikisht e rëndë nuk përfshihen në të njëjtat kushte të përcaktuara nga ky vendim, sipas SKR-së.

Pra, arsyeja e saktë për të cilën ju është ndaluar puna është vendimtare për të përcaktuar nëse keni të drejtë të merrni para.

Çfarë duhet të bëni nëse mendoni se përfitoni?

Gratë që besojnë se mund të përfshihen në këtë marrëveshje duhet të kontrollojnë dokumentet e vjetra nga Försäkringskassan dhe informacionet që kanë marrë nga punëdhënësi gjatë shtatzënisë.

Në veçanti, duhet të verifikojnë:

• Për çfarë arsye kanë marrë kompensim për shtatzëninë.
• Nëse punëdhënësi i ka ndaluar zyrtarisht të vazhdojnë punën për shkak të rreziqeve në ambientin e punës.
• Nëse punëdhënësi ka pasur mundësi t’u ofrojë detyra të tjera.
• Sa kohë kanë qëndruar larg punës dhe sa ka qenë paga e tyre gjatë asaj periudhe.

Mënyra e kërkimit të kompensimit mund të ndryshojë në varësi të punëdhënësit, marrëveshjes kolektive të punës dhe sindikatës ku punonjësja ka qenë anëtare.

Sipas marrëveshjes, përgjegjësia për pagesën retroaktive i takon punëdhënësit ku gruaja ka punuar gjatë periudhës përkatëse.

Rregullat e reja vlejnë edhe për gratë që ndalohen të punojnë pas gushtit 2025

Ndryshimi nuk ka të bëjë vetëm me kompensimet për vitet e kaluara.

Për gratë që nga 20 gushti 2025 e në vazhdim ndalohen të punojnë për të njëjtat arsye, rregullat e reja zbatohen drejtpërdrejt.

Sipas SKR-së, në këto raste punëdhënësi duhet të paguajë diferencën mes kompensimit të shtatzënisë që jep Försäkringskassan dhe pagës së plotë që punonjësja do të kishte marrë nëse do të vazhdonte punën.

Pra, gratë që kanë qenë shtatzëna nga viti 2015 deri në vitin 2025 dhe janë detyruar të ndalojnë punën për shkak të rreziqeve në vendin e punës duhet t’i kontrollojnë dokumentet e tyre. Edhe nëse kanë ndërruar punë ose kanë kaluar disa vite, mund të kenë ende të drejtë të kërkojnë kompensim për pagën e humbur, ndërsa disa prej tyre mund të përfitojnë edhe 5 000 korona shtesë.

Burimi: Nyheter24

Link: https://nyheter24.se/nyheter/ekonomi/privatekonomi/1511058-gravid-mellan-2015-och-2025-du-kan-ha-ratt-till-pengar?utm_medium=EB-Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwdGRleAVUAo1leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBWZkaWQWURYUAmaZjHFoeOvwfR0RoMN7C3mv1nNydGMGYXBwX2lkCjY2Mjg1NjgzNzkAAR8S8FC88h6dVj7ltyoHq6y6WBCQWnS7MHDrNKrGVTKStgZlBtbLSW7Qk8NmKQ_aem_cPDP1XCxSVoJeQdNZIthNQ#Echobox=1793483639