Mashtrimet me përfitimet sociale në Suedi: VAB-i, leja prindërore dhe shtesa për fëmijë kryesojnë kallëzimet penale

Gjatë pesë viteve të fundit, 3.350 persona në rajonin e Skånes janë kallëzuar në polici pasi dyshohet se kanë mashtruar me përfitimet sociale si VAB-i (kompensimi për kujdesin ndaj fëmijës së sëmurë), leja prindërore dhe shtesa për fëmijë.

Këtë e tregojnë statistikat që Försäkringskassan (Agjencia Suedeze e Sigurimeve Shoqërore) ka përgatitur për gazetën Sydsvenskan. Sipas tyre, përfitimet që lidhen me fëmijët janë ato që çojnë më shpesh në kallëzime penale.

Përfitimet me më shumë kallëzime penale në Skåne gjatë viteve 2021–2025

• VAB – 1.312 kallëzime
• Leja prindërore – 1.097
• Shtesa për fëmijë – 946
• Ndihma për banesë – 859
• Mbështetja për aktivitete – 757
• Pagesa e sëmundjes – 414
• Mbështetja për mirëmbajtjen e fëmijës – 389
• Kompensimi për ditën e parë të mungesës nga puna (karens) – 314
• Shtesa për banesë – 137
• Pensioni për paaftësi pune – 114

Edhe në rastet që lidhen me shtesën për fëmijë, ku janë bërë 946 kallëzime, mashtrimi është zakonisht i lehtë për t’u zbuluar.

Försäkringskassan sqaron se nuk është shuma e përfituar ajo që vendos nëse një person kallëzohet në polici. Ajo që merret parasysh është nëse pagesat e gabuara janë marrë me vetëdije.

Një shembull tjetër është kur një person merr pagesë sëmundjeje, por të dhënat nga Agjencia Suedeze e Tatimeve tregojnë se ai ka qenë duke punuar. Sa më gjatë të vazhdojë kjo situatë, aq më shumë shtohen dyshimet se mashtrimi ka qenë i qëllimshëm.

645 milionë korona janë paguar gabimisht

Gjatë viteve 2021–2025, Försäkringskassan ka konstatuar se në Skåne janë paguar gabimisht 645 milionë korona suedeze, të cilat tani kërkohen të kthehen.

Përveç kësaj, agjencia ka arritur të ndalojë pagesa të gabuara në vlerë prej më shumë se një miliard koronash përpara se paratë të transferoheshin. Shuma e pagesave të parandaluara është rritur çdo vit deri në vitin 2024.

Përfitimet me vlerën më të madhe të pagesave të gabuara

• Kompensimi për asistencë personale – 159 milionë korona
• Pagesa e sëmundjes – 93,8 milionë
• Leja prindërore – 78,5 milionë
• VAB – 56,9 milionë
• Ndihma për banesë – 55,5 milionë
• Pensioni për paaftësi pune – 53,2 milionë
• Shtesa për fëmijë – 39,9 milionë
• Mbështetja për mirëmbajtjen e fëmijës – 31,5 milionë
• Shtesa për banesë – 18 milionë
• Kompensimi për karens – 9,9 milionë

Edhe pagesa e sëmundjes është një nga përfitimet më të mëdha në sistemin suedez, prandaj edhe pagesat e gabuara arrijnë vlera të larta.

Më shumë kontrolle, por edhe kritika

Vitet e fundit, lufta kundër mashtrimeve me përfitimet sociale dhe ekonomisë kriminale është forcuar ndjeshëm. Gjatë vitit 2025, Försäkringskassan shtoi numrin e punonjësve dhe në fillim të vitit 2026 kishte mbi 300 punonjës që merren vetëm me rikthimin e pagesave të gabuara.

Megjithatë, kontrollet më të ashpra janë kritikuar.

Në nëntor 2025, Inspektorati për Sigurimet Shoqërore (ISF) publikoi një raport ku u konstatua se 59% e rasteve të shqyrtuara për kthimin e pagesave të sëmundjes dhe lejes prindërore kishin mangësi ligjore. Në shumë raste mungonte dokumentacioni ose arsyetimi i mjaftueshëm përse qytetari duhej t’i kthente paratë.

Problemet ishin edhe më të mëdha në rastet që lidhen me pagesën e sëmundjes, ku 74% e dosjeve të kontrolluara kishin të paktën një mangësi ligjore.

Burimi:Sydsvenskan

Link: https://www.sydsvenskan.se/skane/fusk-med-bidrag-vab-och-barnbidrag-polisanmals-oftast/