Politika suedeze për emigracionin: kthesa të forta ndër vite dhe ndikimi i opinionit publik

Dëbimet e fundit të adoleshentëve kanë rikthyer debat të fortë për emigracionin në Suedi. Edhe një herë, një qeveri në pushtet ka ndryshuar qëndrimin e saj. Kjo nuk është diçka e re, politikanët suedezë prej dekadash kanë bërë kthesa të shpejta në këtë fushë.

Sipas studiueses së emigracionit Andrea Spehar nga Universiteti i Göteborgut, opinioni publik ka shumë ndikim: një reagim i fortë nga qytetarët mund ta detyrojë qeverinë të tërhiqet.

Një nga momentet më të rëndësishme ndodhi në nëntor të vitit 2015. Kryeministri i atëhershëm Stefan Löfven dhe zëvendëskryeministrja Åsa Romson njoftuan se Suedia do të shtrëngonte rregullat për azilin dhe do t’i përshtaste ato me nivelin minimal të Bashkimit Evropian. Ky ishte një ndryshim i menjëhershëm, pasi vetëm dy muaj më parë Löfven kishte deklaruar se “Europa ime nuk ndërton mure”.

Po atë vit, bota u prek nga fotografia e djalit trevjeçar sirian Alan Kurdi, i cili u gjet i mbytur në një plazh në Greqi. Por ndërkohë, numri i refugjatëve që vinin në Evropë dhe në Suedi u rrit shumë shpejt. Në nëntor, rreth 10 000 azilkërkues mbërrinin çdo javë. Komunat suedeze u detyruan të organizonin strehim në salla të mëdha, çadra dhe hotele. Agjencia e Migracionit e quajti situatën “të paprecedentë”.

Ndërkohë, shumë vende të Evropës Perëndimore, si Danimarka dhe Holanda, kishin filluar të shtrëngonin politikat e tyre që nga fundi i viteve 1990. Por Suedia vazhdoi për një kohë të gjatë me një politikë më të hapur. Studiuesi Henrik Emilsson nga Universiteti i Malmö-s thotë se Suedia ishte pothuajse i vetmi vend që nuk ndryshoi kurs për një kohë të gjatë.

Emigracioni u bë temë politike në Suedi që në vitet 1960. Në atë kohë vendi kishte nevojë për fuqi punëtore për të ndërtuar ekonominë dhe shtetin e mirëqenies. Por në fund të viteve 1960, sidomos sindikatat dhe disa parti politike filluan të kërkonin që punët t’u jepeshin më shumë njerëzve të lindur në Suedi, përfshirë gratë që po hynin më shumë në tregun e punës.

Kjo solli rregulla më të rrepta për emigracionin e punës, dhe për shumë vite Suedia kishte një nga politikat më të kufizuara në Evropë në këtë drejtim. Kjo ndryshoi në vitin 2008, kur qeveria e atëhershme e djathtë, në bashkëpunim me Partinë e Gjelbër, i lehtësoi rregullat. Arsyeja ishte plakja e popullsisë dhe nevoja për rritje ekonomike.

Ndërkohë, politika për refugjatët mbeti më e hapur. Gjatë krizave të mëdha, si ajo e ish-Jugosllavisë dhe lufta në Siri, Suedia së bashku me Gjermaninë  pranoi më shumë refugjatë në raport me popullsinë.

Kjo lidhet me traditën suedeze të solidaritetit ndërkombëtar që nga koha e Olof Palmes, por edhe me sistemin politik të vendit, ku partitë përpiqen të gjejnë marrëveshje mes tyre. Megjithatë, sipas studiueses Spehar, partitë kryesore si Socialdemokratët dhe Moderatët kanë dashur prej kohësh politika më të rrepta, por janë penguar nga parti të tjera si Liberalët, të Gjelbrit dhe e Majta.

Edhe në politikat e integrimit, Suedia është parë si një nga vendet më liberale. Por kjo po ndryshon. Tani vendi nuk dëshiron të jetë më ndryshe nga të tjerët, por përkundrazi po përpiqet të duket më pak tërheqës për emigrantët. Ky fenomen quhet “ndërtim i një imazhi negativ”, ku shtetet përpiqen të duken më pak mikpritëse.

Megjithatë, ulja e emigracionit nuk lidhet vetëm me politikat e qeverisë suedeze. Ajo ndikohet edhe nga vendimet e Bashkimit Evropian dhe kontrolli më i fortë i kufijve që nga viti 2016.

Pas ndryshimeve të vitit 2015, politika e emigracionit në Suedi mbeti e paqëndrueshme për disa vite. Por me ardhjen në pushtet të partive të marrëveshjes Tidö, nisën ndryshime të mëdha. Sipas Emilsson, nuk bëhet fjalë për reforma të vogla, por për ndryshime të gjera në shumë fusha.

Janë shtrënguar rregullat për refugjatët dhe për emigracionin e punës, janë rritur kërkesat për ata që vijnë në Suedi dhe ka edhe plane për kthimin e emigrantëve në vendet e tyre.

Sipas Emilsson, më parë ishte opinioni publik që ndikonte politikën. Tani duket se politikanët po e drejtojnë vetë këtë drejtim dhe po propozojnë politika më të ashpra edhe para se ta kërkojnë votuesit.

Ndërkohë, ndikimi i partisë Sverigedemokraterna ka qenë shumë i madh në vitet e fundit. Por edhe opinioni publik vazhdon të luajë rol të rëndësishëm. Rasti i dëbimeve të adoleshentëve tregoi se një reagim i fortë nga qytetarët mund ta detyrojë qeverinë të ndryshojë vendimin.

Burimi: SVD

Link: https://www.svd.se/a/k0w2Xj/darfor-har-svenska-politiker-svangt-om-migrationen